Posts tonen met het label Nederland. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Nederland. Alle posts tonen

vrijdag 7 november 2008

Braziliaanse koffieboon vs. Hollandse spruit 1-0

Ik ben samen met Provinciale Staten op werkbezoek in Rhoon, een plaatsje onder de rook van Rotterdam. Er wordt daar 750 hectare landbouwgrond teruggegeven aan de natuur. Een belangrijk project voor de Provincie Zuid-Holland. Terwijl we per luxe touringcar langs een veld met spruitjes rijden (de gedeputeerde moest me even wijzen op het feit dat het spruiten waren…. ) dwalen mijn gedachten even af naar Brazilië.

In het Xingu-reservaat vraagt een lid van Kisedje-stam hoe de natuur er in Nederland uitziet. Leg maar eens uit aan een Indiaan, dat je in een land woont dat drie keer zo klein is als hun reservaat en dat er op dat stukje land 17 miljoen mensen wonen. (ter vergelijking: in het reservaat wonen er 3000) Tsja, echt sprake van ‘natuur’ is er eigenlijk niet…..
Daarom zijn we ook afgereisd naar Brazilië, 1 van de redenen is om ‘de Braziliaan’ duidelijk te maken dat de natuur die zij nog hebben gekoesterd moet worden. De Indianen begrijpen dat volkomen, andere mensen die we spreken zijn wat pessimistischer. De grootste sojaproducent bijvoorbeeld (die tevens gouverneur van de staat is, hoezo dubbele pet?), die een slordige 26.000 hectare sojavelden in bezit heeft. Komen er 7 snotapen uit Nederland iets vertellen over duurzame ontwikkeling.… dat hebben ze in Nederland in het verleden toch ook niet gedaan? Toch zijn ze zich bij de Andre Maggi Group bewust van hun verantwoordelijkheid, het ‘corporate social responsibility-report’ wordt vol trots in onze handen geduwd. Ze voldoen aan alle milieu-eisen van de overheid, er wordt aandacht besteed aan de werknemers en verschillende maatschappelijke organisaties gesteund en ik moet toegeven, het zag er allemaal goed uit. Al is het uiteindelijk vooral een kwestie van imago natuurlijk.

Weer even terug naar het nu nog spruitjesveld in Rhoon. In het licht van Brazilië is 750 hectare natuurlijk een peulenschil (de Indianen zouden ons uitlachen) en ik heb mezelf ook betrapt op de gedachte: jeeee zeg, waar gaat dit eigenlijk over? Maar in het licht van de 17 miljoen mensen in dit landje denk ik dat we heel trots mogen zijn dat die 750 hectare mogelijk gemaakt kan worden en wie weet wat er nog meer mogelijk is. In meer gebieden in Nederland worden nu landbouwgronden teruggegeven aan de natuur.

Vooralsnog heb ik me voorgenomen om komende zomer in Nederland op vakantie te gaan, het is heel hip om als twintiger op reis te gaan naar verre oorden (ik doe er ook net zo hard aan mee). Ik heb in Ethiopië gezien hoe vanillestokjes gekweekt worden, aan welke planten peperkorrels groeien en kaneelstruiken. In Brazilië heb ik bomen vol cashewvruchten gezien, rubberbomen, you name it. Helaas ben ik blijkbaar nog niet in staat om de Hollandse spruit te identificeren, heb ik de Deltawerken nog niet gezien en schijnen er hele mooie molens te staan bij de Zaanse schans. Als we de commissie Veerman mogen geloven loopt ons mooie land best wat risico’s en dus ga ik er maar optimaal van genieten nu het nog kan ;-)
Als je me komende zomer tegenkomt op de fiets, zwaai maar even!

by Anne Marie

dinsdag 23 september 2008

Door de bomen het bos weer zien

Door mijn van straatvuil wazige raam kijk ik uit op het grauwe grijze Nederlandse straatleven. Dikke druppels vormen langzaamaan grote regenplassen op het wegdek. Het weer weerspiegelt mijn gemoed. Terug in Nederland betekent haast, efficiëntie, sleur en onvermijdelijk: regen. Ik moet er nog even aan wennen na ons grote Brazilië avontuur, waar iedere dag iets nieuws bracht, de levensstijl relaxed is en het weer mooi.

De opdracht waarmee we op reis gingen was: uitzoeken hoe het zit met ontbossing in Brazilië. Wie zijn de belangrijkste spelers? Waar liggen de problemen? Wie is er verantwoordelijk? En zijn er oplossingen te vinden?

Op zoek naar antwoorden reisden we af naar de Braziliaanse middle of nowhere: het gebied rond het Xingu park in Mato Grosso, ergens in het midden van dat enorme land gelegen. Langer dan een week verbleven we in en rondom het Xingu park, en spraken aldaar met settler boeren, een kleine soja boer, indianen en de grootste sojaproducent ter wereld. Gesprekken die ons inzicht gaven in de complexe samenloop van omstandigheden die in Brazilië tot ontbossing leidt. De lage landprijzen, die leiden tot ongecontroleerde expandering richting het regenwoud. Het ontbreken van handelsbarrières voor soja, wat voor een interessante afzetmarkt zorgt, die maar blijft groeien. De moeilijkheden rond monitoring en handhaving van de wet, die ervoor zorgen dat de (voor ons enigszins onverwacht) sterke wetgeving omtrent bossen helaas maar al te vaak wordt overtreden. En dat is nog maar het begin.

Een medewerker van partnerorganisatie ISA noemde de situatie rondom het Xingu park ‘the Death Hug’: hoe hard je ook probeert het park van binnenuit te beschermen, de druk van buitenaf wordt immer groter. En dat hebben we gezien. Met een klein vliegtuigje maakten we een anderhalf uur durende tocht over het gebied, waarbij de grens van het park was te herkennen aan de contouren van het regenwoud. Een tropisch eilandje in een zee van soja.

Na twee weken in Brazilië gereisd te hebben in het kader van de FairClimate campagne bleef ik met 3 medeambassadeurs nog twee weken langer in Brazilië, om optimaal gebruik te maken van onze verre vlucht, en vakantie te vieren. Maar ambassadeur ben je niet alleen tijdens kantooruren, dat ben je dag en nacht. Dus ook in die twee weken, waarin we Rio de Janeiro en de Costa Verde bezochten, hielden we onze ogen en oren open.

Zo leerden we dat een groot deel van de kust van Brazilië voorheen bedekt was met de Mata Atlantica, het Atlantische regenwoud. Daar is anno 2008 nog maar 7% van over. Maar, er wordt een poging gedaan om deze gebieden weer her te bebossen. Omdat de vele functies van het bos wel degelijk onmisbaar zijn: het bos beschermt Rio tegen landslides, draagt bij aan frissere lucht in deze miljoenenstad en biedt rust en ontspanning aan haar inwoners. Op Ilha Grande, een eiland voor de Costa Verde dat geheel als nationaal park is aangemerkt en waar geen auto’s zijn toegestaan, zagen we hoe bosbehoud samen kan gaan met economische ontwikkeling door (eco-)toerisme.

Om te voorkomen dat met het Amazone woud hetzelfde gebeurt als met de Mata Atlantica, zijn bosbehoud en (waar al ontbossing heeft plaatsgevonden) herbebossing belangrijke speerpunten in het beleid van ISA. Middels hun Xingu seed network (netwerk voor inheemse zaden) proberen zij het bos in Mato Grosso zijn oorspronkelijke vorm terug te geven, en het bos dat er nog staat te beschermen.

De rol van Nederland in dit verhaal zit ‘m in verantwoordelijkheid. Nederland, die als tweede soja-importeur ter wereld (in)direct heeft bijgedragen aan de ontbossing in Brazilië. Nederland, die klimaatverandering tegen wil gaan en de Amazone wil behouden. Nederland, die daaraan kan bijdragen door te investeren in bosbehoud en herbebossingprojecten in Brazilië.

Op de klimaatconferentie in Poznań zal worden onderhandeld over REDD (Reducing Emissions from Deforestation and forest Degradation), een mechanisme waarin bosrijke ontwikkelingslanden financieel worden gecompenseerd voor bosbehoud. Landen die op te grote ecologische voet leven betalen zo voor hun beslag op natuurlijke hulpbronnen als bossen en de atmosfeer. Op deze manier ontstaat er in landen als Brazilië een financiële prikkel voor het behouden van het regenwoud, waarbij het bos en haar bewoners betaald worden voor de milieudienst die ze leveren. Een mechanisme waar wij, als FairClimate ambassadeurs, ons hard voor zullen maken. Zodat we door de bomen het bos weer zien.

By Suzanne